Хоразмда қишлоқ хўжалиги ерлари нобудгарчилиги учун 367 миллиард сўм ундирилиши белгиланган

Хоразм вилоятида қишлоқ хўжалиги ерларини бошқа тоифага ўтказиш билан боғлиқ ҳолатлар бўйича 367 миллиард сўмлик нобудгарчилик тўловлари ундирилиши белгиланган. 2026-йилнинг учинчи чораги якунларига кўра, ушбу тўловлар ҳисобидан вилоят маҳаллий буджетига 6,9 миллиард сўм келиб тушган.

Бу ҳақда Халқ депутатлари Хоразм вилояти Кенгашининг 2026-йил 26-октябрдаги VII-27-119-12-0-К/26-сонли қарорида маълум қилинган. Ҳужжатда ижарага берилган қишлоқ хўжалиги ерларига хизмат кўрсатиш дирекцияси раҳбари А. Матқурбоновнинг нобудгарчилик тўловлари ундирилиши ва уларнинг мақсадли сарфланиши юзасидан ҳисоботи кўриб чиқилган.

971 гектар ер бўйича ҳисоб-китоб қилинган

Қарорда келтирилишича, Хоразм вилоятида ўтган йиллар давомида жами 971 гектар ер майдонининг тоифасини ўзгартириш белгиланган. Шундан 836 гектари суғориладиган экин ерлари, 55,8 гектари яйлов ва пичанзорлар, 5 гектари бўз ерлар ҳамда 75 гектари бошқа ерларни ташкил қилади.

Ушбу ерлар бўйича қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчилиги 582,1 миллиард сўм миқдорида ҳисобланган.

Ўзбекистон Республикаси Ер кодексининг 87-моддасига асосан, 316 гектар ер учун ҳисобланган 215,1 миллиард сўмлик тўловдан озод этилган. Қолган 655 гектар ер учун 367 миллиард сўмлик нобудгарчилик тўловлари ундирилиши белгиланган.

Тўловларнинг бир қисми ихтиёрий амалга оширилган

Қарорда келтирилган маълумотларга кўра, 7 та лойиҳа бўйича 61,5 гектар ер учун ҳисобланган 1,4 миллиард сўмлик нобудгарчилик тўловлари ихтиёрий равишда тўланган.

Шунингдек, 11 та ҳолат бўйича 3,9 миллиард сўмлик тўловларни амалга ошириш юзасидан огоҳлантириш хатлари юборилган.

Учта ҳолат бўйича жами 2,4 миллиард сўмлик нобудгарчилик тўловларини ундириш юзасидан судга даъво аризалари киритилган. Судлар томонидан 1,7 миллиард сўмлик тўловларни ундириш белгиланган, икки ҳолат бўйича эса 701 миллион сўмлик даъво аризалари рад этилган.

Ҳужжатда қайд этилишича, ушбу даъволарнинг рад этилишига ер участкаларига бўлган ҳуқуқлар давлат рўйхатидан ўтказилмагани сабаб бўлган. Ер участкалари вилоят ҳокимининг тегишли қарорлари билан доимий фойдаланиш ҳуқуқи асосида ажратилган бўлса-да, Кадастрлар палатасининг вилоят бошқармаси томонидан давлат рўйхатидан ўтказилмаган.

Ундирилган маблағлар қаерга сарфланади?

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026-йил 24-апрелдаги ПФ-68-сонли Фармонига мувофиқ, қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалиги ишлаб чиқариши нобудгарчиликлари учун ундириладиган компенсация тўловларидан республика буджетига тушадиган маблағлар тегишли вилоятларнинг маҳаллий буджетларига йўналтирилиши белгиланган.

Вилоят Кенгаши қарорида ушбу маблағларни ерларнинг унумдорлигини ошириш, фойдаланишдан чиққан ерларни қайта фойдаланишга киритиш ва қишлоқ хўжалиги ерларининг сув таъминотини яхшилашга йўналтириш вазифалари белгиланган.

Янгибозорда 1,7 километр ариқ бетонлаштирилади

Тасдиқланган 2026–2027-йилларга мўлжалланган қўшимча дастур доирасида Янгибозор туманининг Олтинкўл маҳалласидаги 1,7 километр узунликдаги ички ариқ бетонлаштирилади.

Лойиҳа учун нобудгарчилик тўловлари ҳисобидан вилоят маҳаллий буджетига келиб тушган маблағлардан 900 миллион сўм йўналтирилади.

Ариқнинг бетонлаштирилиши натижасида маҳалладаги 40 гектар ер майдонининг сув таъминотини яхшилаш, аҳоли томорқалари ва деҳқон хўжаликлари ерларини суғориш самарадорлигини ошириш кўзда тутилган.

Лойиҳанинг буюртмачиси Хоразм вилояти ҳокимлиги ҳузуридаги “Ижарага берилган қишлоқ хўжалиги ерларига хизмат кўрсатиш дирекцияси” МЧЖ этиб белгиланган. Ишларни 2026–2027-йилларда амалга ошириш режалаштирилган.

Шунингдек, дирекцияга қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини қонунчиликда белгиланган тартибда иккиламчи ижарага бериш, ижарачиларга ердан фойдаланишда кўмаклашиш ва уларнинг фаолияти самарадорлигини ошириш бўйича таклифлар ишлаб чиқиш вазифалари ҳам юклатилган.

Вилоят ҳокимлиги, дирекция, вилоят қишлоқ хўжалиги бошқармаси ҳамда шаҳар ва туман ҳокимликлари 2026–2028-йилларда ерларни янгидан ўзлаштириш, қайта фойдаланишга киритиш ва сув таъминотини яхшилаш бўйича белгиланган чора-тадбирларни ўз вақтида амалга ошириши лозим.

Қарор ижросини назорат қилиш Халқ депутатлари Хоразм вилояти Кенгашининг аграр, сув хўжалиги ва экология масалалари бўйича доимий комиссияси раиси Р. Шержанов зиммасига юклатилган.

Манба: Халқ депутатлари Хоразм вилояти Кенгашининг 2026-йил 26-октябрдаги VII-27-119-12-0-К/26-сонли қарори.