Пуллик, аммо талабга мос эмас: Хоразмда автотураргоҳларни ким назорат қилади?

Кирганингиз учун тўлов, бироқ хизмат — талабга жавоб берадими?

Сўнгги йилларда Хоразм вилоятида кўплаб пуллик автотураргоҳлар пайдо бўлди. Уларнинг айримлари ҳайдовчилар учун қулайлик яратиш ўрнига, оддий хавфсизлик ва санитария талабларига ҳам жавоб бермаяпти. Энг ачинарлиси — бундай жойларда ҳайдовчилардан тўлов ундирилаётгани, аммо хизмат сифати бунга муносиб эмас.

Қонун нима дейди? Пуллик автотураргоҳ қандай бўлиши керак?

Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига кўра, пуллик автотураргоҳлар муайян талабларга жавоб бериши лозим. Хусусан:
    1.    Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022-йил 4-июлдаги 355-сон қарори асосида пуллик автотураргоҳлар қуйидаги шартларга мос бўлиши керак:
    •    Кириш-чиқиш жойлари аниқ белгилангани;
    •    Ёритиш, йўл белгилари ва хавфсизлик камералари мавжудлиги;
    •    Махсус режа (тартиб) асосида машиналар жойлаштирилиши;
    •    Ногиронлар учун махсус жойлар ажратилгани;
    •    Тўлов бўйича аниқ шартнома ва кассачилик (ёки тўлов терминали) тизими мавжудлиги.
    2.    Фойдаланувчининг розилиги — яъни автомобил ҳайдовчиси пуллик хизматдан фойдаланишга розилик билдирган тақдирдагина тўлов ундирилиши мумкин.

Ким назорат қилади?

Бундай автотураргоҳлар фаолиятини бир нечта ташкилотлар назорат қилади:
    •    Ички ишлар бўлимлари (ЙЎл ҳаракати хавфсизлиги хизмати) — йўл ҳаракати хавфсизлиги ва белгиларга риоя қилинишини текширади.
    •    Давлат солиқ хизмати — ноқонуний тўлов ундириш ва нақд пул билан ишлаш ҳолатларини назорат қилади.
    •    Маҳаллий ҳокимликлар — тураргоҳлар учун рухсатнома ва жой ажратиш билан шуғулланади.
    •    Антимонополия қўмитаси — хизмат сифати ва нархнинг асоссизлиги ҳолатларини текширади.

Талабларга жавоб бермайдиган парковкаларда пул олиш — қонунийми?

Агар автотураргоҳ:
    •    белгиланган стандартларга жавоб бермаса,
    •    ҳайдовчига хизмат кўрсатмаса,
    •    хавфсизлик ёки тозаликни таъминламаса,
    •    расмий лицензия ва тўловни расмийлаштириш воситаларига эга бўлмаса —
бундай ҳолатда ундирилган тўлов асоссиз деб топилиши мумкин. Бу эса ҳайдовчининг истеъмолчи сифатида ҳуқуқлари бузилиши демакдир.

Қаерга мурожаат қилиш мумкин?

Агар сиздан сифатсиз хизмат учун пул ундирилган бўлса ёки ноқонуний парковка фаолиятини кўрган бўлсангиз, қуйидаги ташкилотларга мурожаат қилишингиз мумкин:
    •    102 — ЙҲХ хизмати орқали.
    •    Антимонополия қўмитасининг ишонч телефони.
    •    Ҳудудий ҳокимиятлар ва солиқ инспекцияси.
    •    my.gov.uz орқали расмий электрон мурожаат юбориш.

Хулоса

Пуллик автотураргоҳ — бу ҳайдовчига қулайлик яратиши керак бўлган хизмат тури. Афсуски, айрим ҳолларда у шунчаки даромад манбаи сифатида ишлатилмоқда. Юридик жиҳатдан эса, хизмат кўрсатмаган жойда тўлов ундириш — ноқонуний ҳисобланади.